27-пе ноябрьди Дагъусттандин хIаттин Сергей Меликован гIуьфудпе прямая линия хьуне. Республикайин хIатти але дакьикьабурин вахттуниъ ай джувабар йине джемеIетин суаларис.
Iу хIефтта ккимий дагъусттанагьлибури чиппин суалар гьикас хъучучIуне «VoprosGlaveRD.ru» агъа порталиди, звонок акьуна «горячая линиди», «VoprosGlaveRD_bot» агъа чат-ботдиъ, хъара миллатарин месенджер МАХ-диъ. КIилди прямая линиди адина уй Iу агъзурахъ хъучархьуна суалар. Мебурикес хIа пай Махачкала, Каспийск, Дербент шагьурариас, ЦIунтIинский, Ахтынский районариас, Дагъусттанагьлибурис ке ппара гъам кеяф ЖКХ-йин суалар, джиларинра шейэрин алакъабуринттар, рекъерин кьадмивелдинттар, СВОйин ишттаракчибурис ирцIан майилдинттар, здравоохраненинра хуларин иджвелин шартIаринттар хьуне. Гьеме видеоконференциъ хIуькуматин джуре курарин хIа гьулара хIезурди ай уйи нагагь чиппин туранихъди ади суал хьучин, мис джуваб йис, республикайин хIаттин буюрмишар хьучин мебура кIили гъас. КIвал акьасе гьемиштти алттушу исан прямой эфирдин суалилди, буюрмишарилди хIел акьуни Южно-Сухокумскдин аварийный хулаъ яшамиш вере джемеIетин читинвеларинттар, сурхьум инсанарин сагъламвелдис лазим иде дарманар хъучатубанттар, хъара гъам кея суаларин джувабара. Ме иса Сергей Меликован прямая линия кIили файшуне боевая славайин Музейдиъ. Мисаъ ме арайил акьуф нехIекьди дава. Ватан ухIа эскерарин ис пуна ттур йи, хIа Гъалибвелдин 80-цIурпе иса, ме джигагьиъ региондин хIаттин тапшурмишилди лап хIа ремонтарилди реконструкция акьуни. Комплексдин манзил 267 кв. метрдилас 872 кв. метрилдегьен хIа акьуне. Ме карди ме ус бегьемди шинихI акьуне ккане мегIракабур акьас: тематический выставкабур афгандин вакъиабурихъас, спецоперацинра дазубурин службабурихъасра. Прямая линияйин мегIракайигIди мисаъ завал хьуна уйи общественный деятелар, экспертар, спецоперацин ишттаракчибур, мебурин хуларин хизанар, СВО-йиди хIел-хIел аркьай кумак фай вере инсанар. Прямая линия хъучучIастти Сергей Меликова экспозицибурихъ хъуттурфуне. Мисаъ ме ахъакьуне алттвея иса хьехъ хьу агалкьунарихъас.
«Ме ис эхIттиб хъая ис хьуне, хьин джаллабур са усал акьуна, хье гуджна зурбавел агвар акьуна гъавурдиъ архьуне, сайифасра хьин аларгIас давереф. Хьин ухIая хье гIедатар, хIа вакъиабурин, ватанагьлибурин игитвеларин фикирар», — пуне республикайин хIатти. КIвал акьасе, кIилди Гъалибвелдин 80-цIур ис бадалди аркьа мегIракабурин планигI гIая 127-и пункт. ХIа пай мегIракабур кIили файшуная, сур ис ккиркIвагунас арайил акьасе. КIилди Дагъусттандиъ акьуне гьер джурейин мегIракабур: акцибур, выставкабур, конференцибур, спортивные состязанибур, концертар. ВОВ-дин ветеранарис, Игитарис, СВО-йин ишттаракчибурис гумбатарна мемориальный доскабур дахъуне. Боевая славайин Музей батIар акьуне, дагъусттанагьли — игитарихъас китабар адихьуне. Ватан ухIа эскерарис бахш акьу иса ери агъзур военнослужашийдин хизанарис майил йине. Ке ппара ул ачатуне СВО-йин ишттаракчибурин читинвелариъ. Ппара хIайи акьуне «Бессмертный полк» агъа акцин мегIрака, хъара фикирдин джуре инициативабура: автопробегар, концертар, мемориаларна Аллея Славыбур дахъубар, военно-спортивный дурухIубар, поисковой экспедицибур, фестивалар, хъара гьер джурайин ватанперасвелдин мегIракабура. Сергей Меликова хъара хабар акьуне гуманитарный кумакин информационный портал арайил акьубахъасра. Гьемишти гьер Iешкъ ая инсандифас хьасе майил йис эскерарис, е дахьучин дазубурин регионариъ ая ислехI инсанарис. Ме сайтуниъ алгъузас хьасе гьику кумак лазим мукьуйиди фиштти рукьайчугасра. Русское географическое обществойин дагестанский отделенин Экспертный советин ишттаракчи Залина Шерифовайи, прямая линин рамкабуриъ ай гьучихьуне Самурский хребетин са кIилис дагъусттанагьли, СВО-ин садпе Игит, Нурмагомед Гаджимагомедован ттур йис. «Са читинвелра аргвайдава», — пуне Сергей Меликова, РГО-йин региональное отделенин нубатин заседанил гъадивуна кканде пуне ме суал.
Дагъусттандин хIатти, хIуькуматин хIа гьуларис лазим иде буюрмишара акьуне. Хье меркездин мэрдис Махачкалайин Лаптиева агъа куьчайин аваданвелдин суаларил алгъузен пуне. Хъара ме ахъакьуне Дагъусттандиъ фиштти нубатилди хIел аркьайчин ЖКХ-йин читинвелар. Ахттилат вей уйф госорганизацибур арайил акьубахъас, Iекварин рекъуьас вархайилди ишламиш аркьа программабурихъас ий. Дагъусттанагьлибурин суаларил йиркIв алийина, Сергей Меликова ме читинвелар фиттилас асуллу ичин ягIар акьуна гьадихь пуне. КIилдин ахттилат хьуне муниципальный рекъерин кьайдабур. Ме кардис фикир йине Хунзахский райондин хIаттилди учин ватанагьлийилас ади суал унихьухаб. Ме суал мебурин райондин Мочох — Очло агъа рекъ батIар акьубанф ий. Ме суалихъра хIайи хъучушуна кканде пуне. Махачкалайиъ яшамиш вея дишагьлийи мебурин фикир ачатуне Тюбейихъди аларуцая железнодорожный переездин хIелдиъ. Мисал Iудар багварихъас якьу полосайикес икке хьуна Iуд ве, хуппай арайил ве пробкабур. Сергей Меликова хабар акьуне, кIилди гьеме рекъ Герзель-Аулдихъас Яраг-Казмалярдихъди рукьуна якьу полосайинф акьасе пуна. Махачкалайин Березка агъа пляжин райондиъ портунихъди лап хIа рекъ аркьая. Махачкалаагьлис ягIархьас ккан хьуне ме рехъ ведомственная хьасчин, е дахьучин кIилди джемеIети ишламиш акьасчин. Ме кардихъасра джуваб йине Сергей Меликова, рекъ джаллабурифас ишламиш акьас хьасе пуна. Мисал акьу буюрмишарин санаригI гIая Карабудахкентский райондин итта инсандис сурхьумарин коляска гъушас кумак акьуб, Махачкалайин къерехарихъ джемеIетин улакь алтухъ акьуб, бархан Сарыкумдин багулив фая куьгьна вокзалин реконструкция акьуб, хъара хубджи джуре курара хIел акьуб. Прямой линин ахирахъди Сергей Меликовахъай гъургъуне ЦIае исан тамашин хIаягъ ккане кIиркI. «Хье Дагъусттандиъра ЦIае исан хIаягъа шиникквар шад верегъилди акье цIа джалла шагьурариъ,районариъ, хIурариъ. Ме хIаягъ иджвелинф э — кIилди хизан шад аркьаф», — пуне ме кIиркIа. Ме тIалабламайисра джуваб акьуне Сергей Меликова: «Шиникквар дуз э. Ме хIаягъа пушмалвелдис мукь ахьуна ккандава. Див хьин шиниккварис Iекве, сакин, хатIасух хIаягъ акьас. Див хьин гьеме шиникквдин тIалабламайис майил йина, батIар, шад, бахттлу ЦIае ис акьас!» Сергей Меликован ме мегIрака хьуне хьибу сеIетинф. Ме вахттуни региондин хIатти джуваб йине ягъцIур суалис. Гьемисал димари хIа паярихъас буюрмишара акьуне. Мисал фикир йисм дахьу суалара джуваб дакьуна атасттава.
Салихат Малагусейнова
