Халкьдин арайиъ са са кеспи кея инсанар амилгванде ппара хIа кьимат дахьуна. Хьин вардиш э гьемишан кьимат акьас хIа усари курар акьуттарис агалкьунар хьуттарис, соцсетибуриъ чиппи акьу курарин гьунар агвар аркьаттарис, гьелбетта мишттинттарихъас гьемишан лиркIенди, ягIарве эл-улкайисра.
Ая сур пешабур мусра гьуркIуна я кьимат кьадри давереттар, мебур э хIупехъенвелна дояркавел. ХIекьданди хIупекъендина дояркайин загьматис кьимат йис сайифасра хьасттва. Ме вазифа кIили гъадивас лап хIа сабур, йиркIуран кьастт хъай кканде зурбадалди лихубра кканде. Гьеме кар кIили гъадива касарис кIилин Iуьмурди баркалагь аркьай кканде. Ахиран вахттари мал-къара ухIаттар сайрак хьуная. Сад Iуд э амеф фиштти ичира хIуькуматин багухъас майил хьуна, ачухъвелар, мункинвелар хьуна мал-къара ухIай аме. Аваладин вахттари ме кердикес алтухъ хайир даргвайчира амма йиркIураастти аркьайи загьмат чиппин дуламиш акьас. Алчархьу читинвелар Iуьзур-гIезабар инсанарис ягIархьас адартай арайил аркьайи хизанари хал ацIу шинниквар. Те вахттарин инсанари акьу загьматарин хьил гьалдин заманайин несиларис гIуьмурдин шавратI хьуне. Миштти идегуна хьин гьемишан кIвал аркьай кканде ягIайин ягъас хьес йиная Iуьмурдин ачухъвелар асуллу э хье дадар бабарин загьматарилас. Магьа ягIа кIвал акьас кканде джегьил Iуьмурди загьматикк кIил ккийина 45 истти йиркIв фай дояркавел акьуна шиниккварин Iуьмурдин рекъ ачухъ акьу, Буршагъарин дишагьли Майсарат хIабабахъас. Майсарат хIабаб хуне Буршагьарин хIуриъ ппара хIа дава хизандигI. Дадас агъайи Малла-гIегай бабас Тамай-баб. Мебурихъ хьуне Iу кIиркIна са руш: Шахсин, ГIебдурехIман, Майсарат.
Тамай-бабана Малла-Iегий чиппин дуламишвелар акьуне малар, хIуппар, вецар ухIай, кьур уза хуппура хъай уйи мебурихъ. Вецарилди узай гъиларилди уцайи чиппин дуламиш хьас. Чиппихъ хъая хьибу шиникквдис гIеджизвел хьас адатучира, амма загьматин кьимат ягIар акьуне мебури валадарис. Хабди Майсаратас цIемуя ис хьугуна михъ хьуне учин хизан ХIешум агъаф. ХIешумахъна Майсаратахъ хьуне муяд шиникквар, гIуфу кIиркIна хьибу рушн: Ибрегьим, Эмирхан, Темирхан, Заидхан, Мирзахан, Рисалат, Бурлият, Тамай. Майсарата джигьил Iуьмурди 45 истти колхоздин дояркавел акьуне. ХIешум хIуппарихъ ушуне 35 истти. Дояркайин пеша рехIетинф давуй. Мисаъ ахсар атастти гъайшина ушуна кканвейи малларин къайгъу акьас, хабди хулаъ ая шиниккварис вахттуни ямаг хIезур акьас.
Гьер са кардис йина кканде фикир, сабур, кьастт. Хизандиъ дишагьлин вазифа хIа э, фидегьен читин ичира хулан цIуфул ухIуб, валадарис дуз тарбия йина мебур дуз рекъуьъ ихьуб, арайиъ нуьхIубат-хIулмат ай ухIуб. ЯгIайин ягъас Майсаратан кIилди шиникквар арайил хьуная хуттулар хIуькуматин курарил алдея. Дадана Баба чиппис ягIар акьу пешайикес Iуьмурдин рекъ хьуна давам аркьая мебурин Мирзахан агъа кIиркIа. Ми ухIая лап ттур ая джинсунин малар Калмыки. ХIешум дуньяйил андавай 30 исарихъ хъучархьуная. Майсарат дуламиш вея Чинардиъ. Шиникквар чиппин хизанара хъай, чиппин дадасна бабас ппара чугъсагъул фай дуламиш вей ая шагьурариъ.
Наиба Гасукаева
