Инсан дуньяйил яратмиш хьухаб мич башламиш аркьа мин Iуьмурдин рекъ. Сад сасрайнф суман вейдава ме рекъ. Айчира гьерттис учин хунухилас ликIина аве ризкь, кьисмат, пеша. Гьалдин дуьньяйиъ ацIуна гьер джуьрайин пешабур ая. Са пай мебурин э кьанди бадил хьуттар, са ппараттар авалдихъас мич аяттар. Сад инсанари ппара гIаттива пешабурикес — мегIелимвел э. МегIелим агъа чIалра кехIей лап хIа дамакъ кей пас ве. МегIелим мус хьучира кIилдибурис герек инсан э. ГIилмин бина хъучучIаф мегIелимдихъас э. ГIилмин рекъерикес инсандис хабар хьухаб мич джемеIетис ке лазим пеша э мегIелимвел. Ме кардин хIавелдилас, лазимвелдилас асуллу э шиниккварин, кегъархьая несиларин Iуьмурар. МегIелимар дала чиппин кIилин ягъ шиниккварин арайиъ фатуна, мебурис батIар тарбия ирцIанди гIилми ягIар аркьаттар адава.
Мус хьучира тарбияна гIилми мегIелимвелдис суман шиниккварин Iуьмурдисра ке лазим иде шартIар э. ЯгIайин ягъас ме шартIарин духIубабур хьуна ая, инсанарин фикирар, герек иде-дава курар. ЯгIайин ягъа мегIелимарикес ппара тIалабламабур ая. Авала суман андава. Гьер са багун гъавурдиъ ай кканде мебур, гьер са шиникквдин хасият джурейи э, гьерф сагъилди хъучадивуна кканде. Аве шиникквар мезурахъ хъучавереттар, аве бицIиди ккеттуккуна кканеттар, аве ягъди ширинди гъургъуна кканеттар. Мебурин гьава арайилди аттивуна мегIелимди гьерттихъай кар аркьа гьергъилди. Фас пучин, мин садпе вазифа э шиниккв дарсунин гъавурдиъ ихьуб. Мебурин йиркIра шад акьас ягIай кканде, дугъривел ай кканде шиниккварин арайиъ. Шиниккварифас атIуна пас давейчира, амма гьанахъди фишттин тIушуб айчин мегIелимдин аргва. Хабди хIа хьехаб джаллабурин йиркIурал алве нае фиштти мегIелим ичин. ДехIела мебурикес шиникквар махьтабиъ ая гагьди дадар-бабар хIисаб э. Кканхьунара акьуна кканде, насихIетара йина кканде, тарбияра. Дарсара ягIар акьуна кканде.
Са чIалалди гьер са шиникквдихъ йиркIв фай хъучушуна кканде. Гьелбетта ппара ая мишттин мегIелимара. ДжемеIетин шиникквар бадалди чиппин джан алийина кар аркьаттар. Сад мишттин ягIара махьтабиъ кар аркьая мегIелим Магомедова Нуржанат Бицифовна э. Хуне ме Агъуларин райондин Типигъарин хIуриъ маликарин хизандиъ. Дадас БицIиф агъайи бабас Мариян. Хулан хизанарикес ке бицIиф э Нуржанат. КIилди мебур ерхьи шиниккв уйи. Ке ХIаф Магомед хъая са чу, аметтар гIуьфуд шибер, Фатима, Хадижай, Айша, Гюльжанат, Нурджанат. Те вахттари джаллабур суман мебуринра хизанар элдигI гIая курар аркьай яшамиш вей уйи. Дада мебурин хье валаятин ке хIа дегIвиъ сифтта башламиш акьуна ккиркIвасттегьен ишттарак акьуне. ДегIвин азиятар, гашар, мекIер агуна дуьньяйинра Iумурдинра кьадри ягIаф и. Дадар бабар ппара лихуттаре колхоздин курарил. Мебур хулаъ ая шиникквар дахи курарил алархьуна чиппин дуламиш акьас ягIархьуне. Ерхьи ис хьухаб джалла учин къатдиъ ая шиниккварихъай ушуне Нуржанатра махьтабиди. Махьтабариъра мус хьучира хурубариъ гIешкъ ай рази ий. БицIигунанхаб джалла дарсарилас ке Iайи кканвейи мис русский язык, литература. Фи китаб, журнал, газитин кьурц фачархьучин учIуна са мурттуъ хурай элдемиш вейи ме. Исар алттвей ккиркIуная Нуржаната муядпе класс. Сара фиркьа хъара махьтабариъ хуруна пуна гьикуная ме хурас дербентин педагогический училищейиди. Iу вазала дала эдекьуна учис кьабул дахьухIела гьишина адиная ме хаб хIуриди. Те вахттари телефонар адавай хулади ачадесттегьен сайисра ягIай ахьунадава мин курарихъас. БицIиди ме акьу маслихIет кьабул дакьуна гиранвелар акьуная мис хулаъ, айчира учра хасиятин буш давагуна учис кканеф акьуна ушуная ме махьтабиди хурас. Махьтабар ккиркIухаб учIуная Махачкалайиъ педагогический институтиъ филологин факультетиъ. ГIуьфу исан хурубар ккиркIухаб, 1989 иса ушуне ме кар акьас Шамхальский железнодорожный махьтабиди. Мисаъ ери истти кар акьуне Нуржанат Бицифовнайи русский языкдинра литературайин мегIелимвел аркьай. Хабди хъай учин хизанара адине айчIуна хаб хIуриди. Адифна сад гьикуне ме кар акьас Гъоарин хIурин махьтабин завучвелди, ягъар далара дахьуна акьуная микес мисан директор. Директорвелди кар аркьай хьуне хьибу-якьу истти. Ягъди хIуриас хIуриди вей читинверехIела айчIуная мисаас, хьуная микес Типпагъарин хIуриъ заочный школайин директор. Мисаъра кар аркьай хъара районойиъ методиствел аркьай хьуная мин 5-6 ис. Сара хъикIуная заочный махьтаб, Гъоарин хIуриъ мегIелим адавахIела хаб тIалаб акьуне микес, мисан гьавара, халкьра ягIаф идехIела хаб мич кар акьас адиб. Ваъ пас дахьуна ушуная мич русский языкдинра литературайин мегIелимвел акьас. ЯгIара аме Нуржанат Бицифовна мисаъ кар аркьай.
ЯгIайин ягъас мегIелимвел аркьай 36 ис хьуная. Гьалра Iешкъ ай, юркI фай кар аркьая ме. Шиниккварисра мин хасият ягIай алтухъ дарс дахуруна адес алучIайдева. ЯгIара ацIуна исар ккеттушуна айчира, чиппикес гьал пешакурарин эесибур хьуна айчира хIурариди аттархьугуна Нуржанат Бицифовнайилди аларуцас дайдина эркьвайдава шиникквар. Ппараттар гьалра баркалагь хъай гъургъа михъас. Махьтабин мегIелим, хуппуриъ тум хIисаб э. Фи гIилмибур кейчин гьегишттин инсанара хьасе.
Гьер джурейин джавизара, иджи кар акьубан кIеджара йиная мис. Нуржанат Бицифовнайихъ Iуд кIиркIара хъая, екьуд хуттулара.
Луиза Гусукаева
