Асирарин бинайихъас - гьалдин магьшур ттуранин шейэрихъди: 13- петтилас 15-пе сентябрьдилдегьен Махачкала шагьурдиъ "Хранители традиций 2026" агъай Миллатарин фестиваль хьуне. 

Ме ягъарин арайиъ Дагъусттан Республикайин меркезикес креативный индустриябурин экспертарин, зурба дизайнерарин, туроператорарин, ариш - варишчибурин, хъара этнокультурайин ирс ухIас гIешкъ ай, мин кьимат ягIаттарин фикирарна ниятар сад аркьа мукь хьуне.

 ЦIае акьу Сулейман Стальскийдин ттуранихъ хъая паркуниъра Пушкинан ттуранихъ хъая куьчайиъ дахъуна уй ме "Хранители традиций 2026" агъа миллатарин фестиваль - туристическийна культурно-креативный ке хIа вакъиа Северный Кавказдиъ. Ме фестивальди кьасусттира духIуба аркьа этнокультурный ирсдихъди ул ачатуб. Ме гьударкуная Дагьусттандин ремеслобурин культурайин код ухIубахъди, гьемиштти гьер районарин ремеслобурин махьтабарин кьайдабура. Ремеслойихъ мисаъ хъуттурфанде кардик кея ягIарвелдин рекъуьхъ суман. Фестивальдин площадкайи ремеслобурин школа кIилди агвар акьуне: ягIарвел афухIубан чавушарилас - гьалдин цIае фикирарилас - брендихъди рукьуна.

 "Хьибу ягъди са шагьурдиъ, са майдандил, кIилин Дагъусттан са чангаъ аяф суман: ремеслобур, чIалар, ямагар, лехъунар, районарин самобытность, хъара кIилди суван ватандин джуьреба - джуьревелар - са майдандил".

Фестивальдин ключевой кластерарна программабур: Асирарилди усттавелдин джан але школабур: Са манзилил завал хьасе джалла магьшур курарин усттабур: Кубачийин златокузнецар, балхарарин керамикайин, унцукуларин рукьанра кIуранин накьишин курарин, табасаранарин кьвадилкьванарин, кайтагарин вышмвкайин, кизлярдин яракьарин, ботлихарин литар дуькьубарин, хъара джуре курарин усттабур. Гьер са гIалашувафас вей уй учис ккане кардин усттайин багулив гъузуна авалдин пешайин ягIарвел гъушас. Муниципальный районарин подворьебур: Дагъусттандин 12 районди агвар аркьай уй чиппин хулар мукьарин, гIедатарин, гIулар кьабул акьубан, мегIни, лехъун акьубан курарин иде - дава кьайдабур. Ке хIа шатердиъ ай уй экспозиция ремеслойина дизайндин.

ГIуларисна ариш - варишдин пешакурарис аргвай уй чиппин йиркIварис нуш идедегьен задар. Ме хьибу ягъан программа бахш акьуна уй миллатарин ирс ухIуна дадарин гIедатарин шейэрин хIа базарлухарис. Интерактивный досугна гастрономия: Хизанар хъай адиттарин эл ккеттвес мисаъ ай уй пагьливанар, халкьдин дурухIалар (шашкабур, шахматар), хъара фудкорт, дагъусттандин халкьарин ямагарин тIемара акьас вей уй. Сегьненна гIуьбехъмин концертар: Ягъуйин программа хьуне джемеIетин фольклорно-этнографический ансамблибурин.

РД-йин народный художественный промыслыбуринра туризмдин министрдин врио Эмин Мердановра адина уй ме фестивалиди, аларуцуне гьер подворьебурилра. Ме майданарил Эмин Мерданов кьабул аркьай уй гIедат идегъилди ке багьа гIалашуй суман: батIар Iелеттар ирцIанди, миллатарин макьамарилди, лехъунар акьас унархъай. Аларуцуне ме Беларусин стендилра. Мебурин ишттаракчибури йине мис савкьатара. Мебур кидавай, Эмин Мердановас чугъсагъулара пуне Российинра Беларусин алакъабурис майил акьубан. Ме мегIракайил унихьай уй халкьарин мегIнибур, аргвай уй артистарин тамашабур, лап батIарди аргвай уй республикайин гьер са миллатин гIедатарна культура.

 МисагI ишттарак акьуне батIар гIедатарна ямагар фай хье Агъул райондира. Гьеме "Хранители традиций" агъа фестивали кIилди дуьньяйис 100 метров вкуса агъай, гастраномический рекорд алийине. Мебурин верш метрин устуларил хьибу вершна гIуьфу ямаг алдей уй. Ме ямагари са усал завал акьуна уй Iу вершалас вартт миллатар. Рекордный устул завал акьубаригI ишттарак аркьай уйи Кавказдихъас Дальный Востокихъдина Севердихъди рукьуна, Российин 89-чIу региондиас са вершна цIеери тIабахъанди.

Ямагарис ишламиш акьуна уй хьибу верш килав якк, Iу верш килавилас вартт гIур, са вершна гIуьфцIур килавилас вартт пеIер, гIуьфцIур килавилас вартт балугъ, къа килавилас вартт гIурчан яккра. Хъара лазим хьуне гIуьфу верш килавилас вартт бусттандин натиджабур, хъара ацIуна джуре задара. Гьер са ямагихъ хъая учин тарих, хум гьадартай афухIуна несиларилас несиларилди ягIар аркьаф. Гьелбетта гьемишттин мегIракабур ппара хьудегьен хье миллатарин тарихна ирсра вархалди весе.

Салихат Малагусейнова