14-пе июньди Махачкала шагьурдин яIанин майдандил, XXIV-пе Международный фольклорин фестивальдинра гIедатин культура «Горцы» рамкабуриъ ай хьуне «Поэзия народного костюма» агъа фестиваль. Дагъусттан – Российин ке ппара миллатар ая регионарикес сад э.
Мисаъ гIун – гIунис йирхIуна вершалас вартт миллатар яшамиш ве. Мебурихъ гьерттихъ учин гIедат, учин ху чIал, учин гIедатин кунар хъая. Гьелбетта гьаме кунари э ке батIарди ахъаркьаф гьер са инсандин, хизандин, мин дараджайин, мин миллатин, мин ху ватандин тарих. Мебурин ирс ухIуб, ухьтанвелна джурабурин ппаравел агвар акьуб, хизандин багьавел кIвал акьуб, орнаментиъна кунарин кьайдабуриъ джин акьу сир афухIуб э ме мегIракайин ке лазим кар.
Ме мегIракайи республикайин джалла миллатарин гIедатарин кунар са усал завал акьуне. Гьер са ишттаракчи сегьнейилди аттигуна мебур макьамилдина лехъунарилди рекъуьл аркьайи. Ме кардикес хъуттурфаттарис кумак вейи гьер са миллатин культура, хасият батIарди кьабул акьас. Ке удигьай ме сегьнейилди аттине Iуьрусаринра казакарин гIедатар ухIаттар. Тамашачибурис халкьдин яратмишарин Хасавюрт шагьурдин ансамбль «Эхо гор» РДНТ, ХIуькуматин казакарин мегIнибурин терский ансамбльдин, Кизлярский райондиас Iуьрус халкьдин мегIнибурин ансамбль «Яблонька», хъара Iуьрус халкьдин мегIнибурин ансамбль «Волна» РДНТ агъа лайикьлу кIватIалари арайил акьу кунар агуне. Лакарин кунар агвар акьуне Кулинский райондин «Бартукь», «Вихлинка» агъа ансамблибури, гуьна багулин Дагъусттандихъас ХIуькуматин «Каспий» агъа ансамбльдина Агъул райондиас фольклорный ансамбль «Агул» агъатти, хъара Рутульский райондиас сводный фольклорный ансамбль «Рутул» агъатти. Аварарин кунар файдина уй Ботлихский райондин «Ботлих» агъа ансамбльди, хъара гIедатар ухIа чавушар иде Чародинский, Цумадинский, Цунтинский районариас, хъара Бежтинский участокдиас. Даргибурин культура агвар акьуне Акушинский райондиас фольклорный ансамбль «Акушайи».
Чеченарин халкьдин кунар тамашачибурис агвар акьуне Хасавюртовский райондиас «Ламан-аз» агъа вокальная группайи. Нагаярин кунарин ирс файдине ХIуькуматин нагаярин «Айланай» агъа ансамбльдира мебурин давамлу шиниккварин «Карлыгаш» агъа ансамбльди. КкиркIвас акьуне мегIракайин этнический пай кумыкарин, Буйнакский райондиас ади «Темирхан-Шура» агъа хореографический ансамбльди. Мебурира агвар акьуне чиппин миллатин дараджана милайимвел. КIилдин пай хьуне мегIракайин джигьил дизайнерарин коллекцибур агвар акьуб. Этнический нугъатар, авалдин накьишар, кунар атIубан кьайдабур кIилди сад хьуна гьалдин дуьньяйихъди хъуьдуьхьуьна. Демалан ттуранихъ хъая Дагъусттандин художественное училищейин выпускницабури Асбат Раджабовайина Хадижат Гаджиевайи «Связь времён» агъа коллекция агвар акьуне. Мебурин гьер са канди ху джилин багьавелна кканевел агвар аркьай уй. Мебурин кьабахъай Кайтагарин алихьу гъилин накьишин кунар агвар акьуне. Мебур цIае кIилиластти арайил аркьай ппара исар э алучIуна «Кайтаги» агъа культурайинра гIедатарин Центр Кайтагский райондиас. Ме центрдин хIаф э Дагъусттандин Правительствойин «Душа Дагестана» агъа премин лауреат Зубайдат Гасанова. Мебурин колекцин бина ккийина уй райондин дишагьлибурин кунари: вартталас аликIа берхIем, вахчаг, кIилил аликIа къуч, ягълукъ. Гьер са кан ухьтан акьуна уй кайтагарин машгьур иде гъилин накьишин ишанари. Ме гьер са ишанихъ учин кIилдин надир мегIна хъай уй. «Поэзия народного костюма» агъа фестивальди са нубати сара агвар акьуне хье гIедатарил джан алмеф, мебур гьер са юрушиъ, гьер са мегIниъна макьамиъ, кандиъ аяф, джигьил дизайнерари ишламиш аркьай, ягIара ппара миллатар ая дагъусттандин садвел идеф. «Горцы» агъа фестиваль кIили гъас майил ирцIанде Дагъусттан Республикайин хIаттина Правительствойи, РФ-дин культурайин Министерствойи, В.Д. Поленован ттуранихъ хъая Российин ХIуькуматин халкьарин яратмишарин домди, РД-йин культурайин Министерствойи, Республикайин миллатарин яратмишарин домдира.
Салихат Малагусейнова
