Гьер иса июньдин вазалан хьибудпе хIефттайин элхIед ягъа хье хIуькуматиъ аркьа духттурарин хIаягъ. Сифтта ме ягъ тастикь акьуне СССР-дин вахттари 1-пе октябрьди 1980-пе иса. Хабди маслехIет акьуне ме ягъ къанунилди циуппе акьас. Гьелбетта ме хIаягъ э медицинайин сфераийъ кар аркьа джалла пешакураринф.
Медицина, духттурвел инсандин Iуьмурдихъ хъукъуная курар э. Мебур дахьуна уйхаб инсандин, хизандин, умматин, тухумдин, несилдин, давамлура хьасттавуй.
Миштти идегуна медицинайин сферайиъ кар аркьа пешакурарин гьер са вазифа джувабдарвелдин кар э. Авалдин вахттари гьалдин заманайи суман медицинайис ачухъвел, аваданвел адайчира итталис рехIми акьас, инсандин Iуьмур ухIас алучIай ве ая мункинвеларилди. Медицинайиъ сифтта бадил хьу пеша э повитуха (хумбарин духттур хирург).
Повитухайин вазифа ппара джувабдарвелдинф э. Авалдин вахттари ме кардин эесси хьас, гIилми ягIар аркьас мегIелимар, гIелимар, идарабур адавуй. Мебурин гъилиъ ая Iелат (инструмент), дарман и мертте йиркIв, мезуран ширин чIал, ачухъ сурат, тIабиIети йиная нуьгIматар. Гьемишттин иджвел фай сабур хъай мебури кIили гъай хьуная ме пеша, ухIай хьуная инсанарин Iуьмурар. Мишттин рехIимлу джерехIчи хумбарин духттурар авей гьер хIурариъ. Иттаттар арайил аркьайи хулариъ, фас пучин, авалдин вахттари больницайин идарабур ппара адавуй гьелбетта хIурарин инсанарис ме кардис хъара читин вейи.
Мазанаева Нуржагьан Буршагъарин хIурин дишагьли э. Нуржагьан и джерехIвелар кея, хумбарин духттур. Гьелбетта авалдин вахттари хIурариъ духттурвелдин пеша кея инсан лапп кьитти и авереф. Ме пешайин кар ягIар акьас алтухъ мункинвелра адавуй. Джаллабур гьучавей хьуная милди. Те вахттари шиникквара чукь рухай давуй, гьер хизандиъ авейи 10 -13-бу шиниккв ке чукь гIуьфуд. Буршагъарин хIуриъ кидавай Нуржагьан баб верефи кумак акьас багулив фая хIураридира: Арсугъди, Гъудагъди, Курагъди. Инсанарин михъди ппара хIулмат Духттурар сагъламвелдин чавушар э авейи, дехIела агъайра хьуная мис хIуьлмат хъай Нуржагьан баб. ХIекьданди баба учин шиниккварис дегьен йиркIв йина кар аркьай хьуная ме. Учра ппара шиниккварин баб э. Ми кар Нуржагьан баба хIисаб аркьайи кIили файшуна ухIуна ккане аманат. Нуржагьан бабан рушан чIаларилди, Нуржагьанас ме рехIимлувелдин кар адине Хадижат агъа абабахъас. ЯгIайин ягъас Нуржагьан бабан, дуньяйил аме иджвел акьу кардин хьил. Мин кьастт пуларна чугъсагъулдин кIеджар завал акьуб давуй, хьудегьен кумак акьас, итталис рехIми акьас. Учин Iуьмурди Нуржагьан баба кьабул акьуне 450 шиниккв. Ме кар кидавай дегIвин вахттари трудовой фронтин ишттаракчира э ме зурба дишагьли.Учик кея иджвелин кардин, джерехIвеларин гьунарар атуне учин рушас Салиматас. Хумбарин духттурвелдин пеша (повитуха) ягIайин ягъас давам аркьая хуттула Имамаева Гулистан Мазанаевнайи.
Гулистан Мазанаевнайи ягIайин ягъа Каспийск шагьурдин Центральная Городская больницайин родильный отделениъ кар аркьая. Мисаъ кар акьастти сифтта Азиз Алиеван ттуранихъ хъая медколедждиъ хурубар ире дипломилди ккиркIуфна сад кар акьуне глазной центрдиъ хьибу истти, хабди михъ хьуне учин хизанар шиникквар. Декретиъ ая вахттуни ушуне формацефтин хурубар ягIар акьас. Кар акьуне аптекайиъ. Мисаъ кар акьухаб ми учин кар давам акьуне терапийин отделениъ цIаIу истти. 2022- пе иса ковидар ая вахттуни хьибу истти кар акьуне ковидный центрдиъ. Учи кар аркьай айчира хъара алтухъ акьуне учин кардис лазимвере ягIарвеларна хурубара. Гулистан Мазанаевнайин кьастт хурубар алтухъ акьас суман, инсанарис иджвелна кумак акьубра э. Ме иса Гулистан Мазанаевнайин руша ккиркIвая махьтабар. Мин фикирдиъра ая духттурвелдин курсариъ учIуна инсанарин сагъламвелна иджвел бадалди кар давам акьас.
«Зе кьастт э инсанарин хайирна иджвел бадалди йиркIв фай кар акьуб», — агъа Гулистана.
Наибет Гасукаева
