Дахи  хьир  акьубан  ппара  иджвел ая. Ге кардин  гъавурди  архьас  хьин  пасе  хьес  агуна  ая шейэрихъас. Аллагьди  яратмиш акьуне  Адам  пайгъамбар (салам алди   хьурай уч),   Адамикес  яратмиш  акьуне  ХIева,гис   Iуьмурдин  тай  верегъилди.  Ме курарихъас  пуна ая  куьраандиъ. МегIна:  хъугъуна ая инсанар!  ГучI ухь  Аллагьдигьас, чун  яратмиш  акьунаттигас са рухIукес (Адаман), хъара  гикес (Адамакес) яратмиш акьуттигьас гин хьир, хуппай  гебурикес  хьуне  хумбарна идемар (дуньяйил алди ая халкь, хизанар аркьай).

Аллагьдин пайгъамбарди  (С. ГI. в.с.) пуна ая: "Зе баракат кканетти  акьурай зе  сунна,  зе сунна э - хьир акьуб".

Хьир акьугуна  сакин  ве  юркI, келлайиъ завал вере  чIирхIе  хиялар буш аркьа. Са  ягъарикес са ягъа  пайгъамбардилди  (с.гI.в.с.) ачадина ая Укафа агъа ттур  але  джигьил  шинуьккв. Пайгъамбарди  (С.  ГI.в.с) хабар  гъуюна ая гивас " е Укафа! Хьир акьуна  аяв вун? " Ти йина ая джуваб:  "Адава" пуна ая хаб  Пайгъамбарди  (С. ГI.в.с): вахъ  наложница дехIера хъаяв? Ти  пуна ая: "Хъудава". Хаб хабар гъуюна  ая   пайгъамбарди  (С.ГI.в.с): " Вун девлет   хъаттарикес эв (хьир  акьас  агърукьаттарикес)?  "Э". Хуппай  пайгъамбарди (С.ГIв.с.) ижи  рази адава вун пуна ая: " Нагагь  вун  идехаб хачппарабирикес, вун хьуна ахьаси  камиш. Хьир  акьуб - зе  сунна э,  чвакес  ке  ЧIирхIеф - хьир  хъудаф, ке чIирхIеттар  чвагIас  кIиттарикес - хьир дакьуттар. (зарар хьуттар)".  Гьалдин  вахттуни  хьир аркьа  еш хьуна хьир хъадава жигьил шинуьккдис ппара   читине  учин  дин   тIеIет акьас.  Фас пучин? Ппара  хIерам шейэрихъ хъуттурфанас алчархьа, юркI  алиянас  алчархьа хIерам задарил.Ме кардихъас  пайгъамбарди  (С.ГI.в.с)  пуна ая:  " Хьир  акьу  инсанди  са пай  ухIуна ая  учин  диндин, журе  паюхъасра  гучI  хьурай".

Iудпе  халифа  Умар  ибн Аль - Хаттаба ( рази хьурай  учил Аллагь) пуна ая: Идеми  хьир  аркьайдава Iу  багьанайихъас: е ге  чIирхIе курар  аркьаттарикес э, е касиб э". Хьир  акьугуна   чIирхIе курар  аркьай дава.

Садпеф э  хьир  акьубан  - учис  хизан,  шинуькквар хьуб. Валадар Iуьммурдиъ   кумак  аркьаттар,  гъил  гьучихьаттар, кIигуна дадар - бабарихъас дугIа аркьаттар.

Пайгъамбарди  (С.ГIв.с.) пуна ая: "Адаман  шинуькквдин  курар хъаттархьа хьибу шейунин кидай: кIилин  Iуьммурдин  садакьа,  иджвел  кея  хурубар, учин  кьабахъай  кIитти  атуттар,  идже шинуьккв ( мусульманин, гихъас  дугIа аркьаф)". Диндиъ ая  шинуьккв ке иджеф э  фи атунчи  инсанди уч кIихаб.

Зурба кар  э хьир  акьугуна шинуькквар хуб. Шинуькквар пара  хьедегьен  хье  умма  ппара  хьасе.

МухIаммадас (С.ГI. в.с)  ппара  Iайи хъуланфи  шинуькквар ппара  хьубахъ,  хье мусульмандин  никяхIилди  руха   шинуькквар ппара  хьурай агъайи: "Акье  никяхIер, рух  ппара   шинуькквар, ахир  кьияматин ягъа  зун  шатти  ахьасе  ппара  хьун зе умма".

Пайгъамбарди  пуна ая: "Акье  хьирди чвас кьабул хье хумбар,  шинуькквар  хасра агърукьаттар,  хьекьданди зун  шад  хьасе  ахир  кьияматин ягъа  ппара  хьубахъас зе умма".

Нагагь агърукьай   ая   инсанди  хьир  даркьахаб  уч касиб  хьас гучIай,  гис  ягIар  хьурай  Пайгъамбарди (С.ГI.в.с.)  пуна ая  " Гьинас  гучIайчи  учи  хьир  акьуна касиб  хьас, ге  инсан  чакес дава". Фас э ге  гиштти  идеф? Хьес  ризкь   ирцIанф Аллагьди э,  нагагь  инсандис  ликIина аяхаб, ге инсан  хьир  акьучира касиб хьасе. Нагагь аяхаба  идемар  агъдарукьаттар  хьир акьас  девлет  хъудавай, журе  багьанабур  ай  агъдарукьай,  хъадирк енди хьирар  дакьурай  ичира  давайчира ме руш   акьасе  зун  хьирди  агъай,  зинабур дакьурай, чIирхIе    курар  ппара  ая. никяхI алдай  вун   хъадикIин файдичира  хулади  ве  хизан  гикес  вейдава.

Хьин  пайгъамбардин  суннайиай вереттар  хьурай,  Аллагьдис  тIалаб  аркьаттарикес  хьурай,  идже  курар  акьас  хьес  кумак  ирцIангъилди,  чIирхIе  кураригьас варха аркьагъилди.

Пайгъамбарди  (С.ГI.в.с.) пуна ая:  " хумбеф  хьирди  аркьа  якьу  шейунихъас: девлетихъас,  батIарвелдихъас,  диндихъас, руц диндиаттихъас.