Хьуне агъа хьундава агъа са хIуриъ Iу чу.

Сад мебурикес ппара гIеджизди яшамиш вей хьуная. Хъахьуная михъ сад сайилас бицIи ери шиниккв. Ме касиб ягъ Iуьш гашила лиханди хьуная девлетлубурин курар аркьай. 

Агъа суман кIилиъ фикирар ппара хьуная амма фун Iарди ая. Алде кунара са дургъуттар, удигьди агьадивучин кьабахъас дархъай, кьабахъди агьадивучин удигьас дархъай.

Хуппай девлетлу чу яшамиш вей хьуная джурегъилди. Михъ хъахьуная учин са кIаратI хIуппарин, мин мебурихъ вей хьуная касиб инсанар уч алгъихьуна фунра ахъухьуна эркьвай хьуная. Девлетлу ичира шиникквар хъахьуна адава михъ.

Са идже Iекьул кея, дузвелдин хизанра хъахьуная михъ. Са ппара дусттар хъаф хьуная ме девлетлу чу.

Гьер ягъа багамихъас хаб Iуьшасттегьен кам вей хьуна адава мин хулаас Iелди ухай экьу дусттар. Гьанайичи агъаф суман Iелеф ай хьурай Iелеттар джикIенасе.

Гьергелай мин хизанди агъай хьуная мис: -

 Вун сасагелайчира ве IуьтIубаригIди ве ччуччусра фас унархъайдава.

- Те зера зе дусттарин тай эв? Ягъ ягъахъ, хIефта хIефтайихъ, ваз вазарихъай алттушуная.

Ме касиб ччуччун шиникквара хIавей хьуная, мебур хIавередегьен читинвелара ппара хьуная мебурин хизандиъ. Фидегьен лихучира фера гьуркIас акьас вей ахьуна адава мивас. Хуппай сае чу гьегиштти учис кканегъилди дуламишди ахьуная. Инсанарис улар йинаф агвасе, сив гъургъас гьегиштти идехIела джаллабури агъай хьуная мисс.

- Ламус хьурай вас, фас вун ве ччуччус кумак даркьаф. Гин шиникквар гашила ая ппай вун Iелди ухай адаркай.

Девлетлу ччуччу пуная: - Ппара шиникквар хуна кканефттавуйи, гидегьен касибра хьасттавуй уч. Ягъалас ягъа читинди ахьуная ме касиб ччуччун хизандин курар. Шиникквар гашила аяхIела инсанари мисра агъай хьуная.

- Ях ве ччуччулди вас кумак тин уп!

- Весттава, тиъ гъвандин йиркIв аяф са кьурц гунинра йистава ти! - пуная касиба.

 Сад сайигьас Iайи вархайира ахьуна адава мебур, ягъа йицIугелай аргвагъилди э яшамиш вей ахьунаф, амма агвас артай ахьуна адава мебури чаб сад сайис. Вахттар ккеттвередегьен вархалра хьуная мебур чаб чиппигьас. Агъа суман ягъди давере рекъуьас меркIвара агъучIафе. Гьемиштти яшамиш вей экьваси мебур гьеме девлетлу ччуччун хизан дахьухаб.

Са ягъа пуная ми учин шувас:

 - Эгера са ягъарикес са ягъа вас фичира хьухаб вас ве дусттари кумак акьасев?

- Фиттихъасе вун гъургъаф ?, - пуная шува хьирас, гьагебури захъас чиппин кIил кичихьасе!

 Фера пуна адава хьира. Кьабахъ ягъа саусал дусттарихъай завал хьeгуна ме идемий хабар гъушуная:

- Эгера зас фичира акьучин, чун захъас хъагъишасев?

- Гьин гьин фигъа чIал э, чин вун артав вас читин вахттуни! - пуная мис дусттари.

 Ме хьирас ме ахттилат унихьу ная. Агь пуная ми магьа зун чвахъ хъуттурфанасе. Са Iу ягъалас хьира буюрмиш акьуная лукIарис са кук хIуб рукк пуна. Пугъилди руккуна файдиная мебури са джандак. Ми фикьуная гъушуна шуван кул гIикIуная гьегисагI джандак алийина атуная кьасул. ГIуьбехъми гIаттина кьасул ахъухьас кканхье шувас гучI хьуная учин кулигI джандак агуф.

 - Фи э гьаме? - пуная ми хьирас.

- Гьер кардин учин вахтт ая. Агьал агвасе вас пуна, хьира унахъуная лукIарис. Сайис пуная ми: - Ушуна Iелис уп, зе шуй иттархьуная пуна, унархъая уп учис.

Сасрайис пуная: - Вун ях Мамедалди гисра гьегиштти уп.

Хьибудпеттисра пуная: - Вун ях Валилди, тисра гьегиштти уп.

Гьикуна джалла дусттарилди лукIара гъузуная мебур.

Са лукI адиная хабар фай Iели агъа дусттуран: " Фиркьафе, завас хьасттава! Зас гучIа зунра иттархьасе кедишина".

- Гьелиштти пунев!? - пуна муьхIтал хьуная девлетлу.

Пуна ахьасттава. - ХIекьди пуне, - пуная мис лукIу.

 Хабди адиная сасра лукIара.

- Нахьи зе дусттар, фас адефттава? - хабар гъушуная ми.

 - Тебурира чиппис гучIа пуне чипикди кедишас, - джуваб акьуная лукIари.

Девлетлу идеми фацуна учин кIилра хъучучIуная гьараяр акьас:

- Захъ фушра хъундава, фушракехIей! Гьеге вахттуни хьира гьикуная лукI унахъас мин ччуччус.

- Тис уп учин чу иттархьуная пуна, - пуная ми. Учис пугъилди ушуна хабар акьуная ччуччус чу иттархьуная пуна.

- Е хьир, е хьир гъайш, шаб вес зе чу иттархьуная, - пуна гьарай акьуная ме касиб идеми.

Джалла хал хизандалди гьуккай ушуная мебур ччуччун хулади, рекъуьъ ая меркIвара кехIей даргвай.

Ачархьуная касиб чу ччуччун хулади, гьучушуная кьасугьди алчухьуна ччуччун кулил пуная:

- Е зе хъа хъудава са чу, фасе вун зун садтти атуна веяф.

Багулив кьакьварил гъузуна Iешай ахьуная мин хьира шиникквара.

Iешай экьвасий мебур гьемиштти хъара, эгера ме ччуччун хьира дапухаб:

- Сакинухь, чве ччуччусра чве ададасра фера акьуна адава! Гьаттивуная ми парда агуная касибас учин чу.

Аблагь хьуна илгуная касиб чу фера пас давей.

Хуппай ме ччуччун хьира пуная:

- Е зе шуван чу, ма вас гьеме хIубра файшуна чвас IуьтIан! Хабди ми мебурис ахъакьуная фас акьуф ичин учи гишттин кар. Касиб ччуччу чугъсагъул пуная ме хьирас, гъушун учин хIубра ушуная чиппин хулади хъай чиппин шиникквара.

Гебур ушухаб хьира шувас пуная: - Гьал агунев, вас ке читин вахттуни вахъ фуш ичин хъаяф? Шувафас фера пас хьуна адава. НехIекьди дава пунаф: ягъцIур устулин дусттар дала, са касиб чу иджи э пуна.

Батитай Габибулаева