1953-пе иса Дагъусттандиъ бадил хьуне культурайин министерство. Ме идара бадил хьухаб ттур духIуба хьуф суман хIаттара духIуба хьуная мисан: наркомар, начальники управлений, министрар.

 Гьемиштти 1920- пе иса отдел просвещенинра печатинра Оборонайин Революционный Советиъ дахъуна уйи подотдел искусства агъаф, мин вазифа и культурайин иде дава курарис майил авкьуб. 1921-пе иса Главполитпросветина Халкьдин комиссариатин просвешенира гIай дархъа искусство и РОСТА агъа отдел, хабди 1936-пе иса духIуба акьуне Управление по делам искусства при Совнаркоме ДАССР агъа ттур йина. 

Хуппай майдин вазала 1953-пе иса мисакес акьуне Министерство культуры ДАССР, хабди 1992-пе иса ме ттур духIуба акьуна Минестерство культуры Республики Дагестан хьуне.
2006-пе иса духIубавелар акьуна культурана туризм сад акьуне, ттуур хьуне мисан Министерство культуры и туризма, амма Iу исалас хаб духIуба акьуна удигьай агъилди атуне. Ппара идже хьуне сифтта кIилиас ме идарабури хъай кар акьуна, мебури чиппин кардилди "культурная революция" акьуне. Читин вахттра и, са-са курар садпугелай аркьай аметтара и, агъал муьхIтал ве фидегьен Iайи авадан хьунчин Дагъусттандин искусство. Культурный революцин читин вах ттар хьучира, мункинвел хьуне Дагъусттандиъ культурайин идарабур авадан акьас, гебурин гереквеларис манатар хъучатас, идже пешакурар джикIенас: ишкилар ататтар, кьавалар, лехъунар аркьаттар, артистар, режиссерар.

Ме вахттарин Дагъусттандин культурайин тарихдихъай хъаттдартIай алакъа ая садпе наркомдин просвещенин ттуранихъай А.Тахо-Годихъай, мин кумакилди дахъуне Краяведческий музей (агьал Дагъусттандин Халкьдин музей А.Тахо-Годин ттур йинаф), театрар, музыкальный махьтабар, театрмузтехникумар, хореографический колективар. Бинайиастти Дагъусттандин профессиональный искусствойин багулив гъузуттар А.Тахо-Годихъай и: Г.А.Гасанов, М.-А.Джемал, Х.М.Аскар-Сарыджа, Д.Далгат, Т.Мурадов, Б.Мурадовара - мебур и лап хIа гIилмин инсанар, Дагъусттандин культурайис йиркIв йиттар.
Советский хIукумин вахттари гъавурдиъ уйи гереквел культурайин ирс ухIубан. 1930-пе исан ахирахъди кIенаастти духIуба хьуне Дагъусттандин социально-культурный агуб. Ппара герек э культурайин кьиматлувел джалла джемеIетис ягIархьуб. 1932-пе иса республикайиъ уйи 36 библиотека, 443 избычитальни, 303 красный уголокар, 60 сакли горянокар, 172 киноустановкабур. 1934-пе иса хьуне садпе съезд республикайин писателярин, 1936-пе иса дахъуне Дагъусттандин Союз художников, мисан хIавел йине М-А. Джемалас. 

ЯгIа, 21-пе октябрьди, Дагъусттандин культурайинра чIалан хIаягъ э. Ме ягъа са усал ве чиппин тарих, гIедатар ккане инсанар.

Дагъусттан – ппара ухьтан мукь э, мисаъ гьер миллатихъ учин гIедатна ху чIал хъая. Гьер са чIалахъ, гIедатарихъ, мегIнихъ, литературайихъ исарилди завал акьу тарих хъая. Хье вазифа э – мебур ухIуна хье несиларисра ягIар акьуб.
ЯгIайин ягъа ппара фикир ирцIанде ху чIал ухIубас, авадан акьубас гьер миллатарин культура, мункинвел ая гьер са джигьил дагъусттанагьлис ягIар акьас учин бина, учин миллат.
Гьер са хулаас учин ху чIал дагулурай, гIедатар ухIурай, Дагъусттандин культура хъара цIуьппе хьурай. Мубарак акьурай чвас гьеме хIаягъ!

—  пуне Дагъусттандин культурайин министрди Зарема Бутаевайи.

Батитай Габибулаева