Дагъусттандиди кардин рекъуьас адине Российин МЧС-дин хIаф Александр Куренков. Махачкалайин аэропортуниъ мигьди региондин хIаф Сергей Меликовна РД-йин МЧС-дин ке хIа управленин вакил Муслим Девришбеков гьучадине.
Сергей Меликовра хъай Российин МЧС-дин хIаф аларуцуне Дагъусттандин пожарно-спасательный инфраструктурайин подразделенибурил. Iудара хIаттари ахттармиш акьуне ведомствойин 56 пожарно-спасательный идарабур. ХIайи фикир йине мебури учебно-тренировочная базайис.
Читинвелар гьадихьубан рекъна скалодром ая, ягIарвелдин башня пожарникарис тренировкабур акьас хIезур акьунаф э. Хъара ме ус пожарно-прикладной спортин бехIсарин майданра э. Ме ведомствойин хIаф гъургъуне мисан пешакурарихъайра, йиркIв алийине гьерттин фикирна ният фишттинф ичин ме кар авадан акьубан рекъуьъ. Кьимат йине Александр Куренкова Дагъусттандин пожарно-спасательный отрядисра мебурин деликарисра. Кардин кIил ая мебурин Махачкалайин Караман-6 агъа микрорайондиъ. 60 пешакардира 40 техникайи кIилин республикайин центр хъикIа. Iари алттушу иса мебур ушуна уй муйцIургелай, гулуттарихъас руцуна, джикIина мебур къутар акьас. Къутара акьуна уй 64 инсан. Ме подразделенихъ учин административный идарара хъая, эллингра машинарин боксара. Российин МЧСдин хIатти отряд авадан акьубан рекъуьъ бадил хьу суалар гьадихьуб бадала буюрмишара акьуне.
Дагъусттандин ситуационный центрдиъ Александр Куренковна Сергей Меликов таниш хьуне ме Центрди читин шартIар гьадихьубан кар кIили файшубахъай, служба «112- тихъай», пожарная связин яIанин пунктунихъай. Гьемиштти джалла лазим идедегьен структурабур са усал завал акьуба мугьлат ирцIанде вахттуни читинвеларикес хабар хьуна хIеракатилди мебур гьадихьунара арайил акьас, джемеIетис ме пожарарикес, хъара аме бала кьадайикес алтухъ хатIа зад дахьуна. Министрди зурба пешакурарис ведомственный джавизара йине дагучIай, йиркIв фай кар акьубан. Джавизар йиттарин джалгайигI гIая Махачкалайиъ Октябрьдин революцин ттур але къанавиди архьу машиниас инсанар къутар акьу зурбабура. Ме кар хьуна уйф 2026-пе исан 25-пе январьдин Iуьшан вегIдайи и. Мерккв алихьу рекъуьлас чIурхуна бицIи машин гIархьуна уй ме къанавин хьеттигI. Ме кар агуни рекъди машинариъ ай вере Ахмед Магомедовас, Алимирзе Наврузбековас хъара Абдулсамад Омаровас. ХIеракатилди гьуккуна мебури къутар акьуне машиниас аттивуна шофера хIабабна хуттулра. Ме зурбавелдихъас мебурис джаллабурис МЧС Российин «За спасение погибающих на водах» агъа джавизар йине. Джавиз йине Закир Исрапиловасра. Алттушу исан июльдин вазала ме шагьид хьуне Буйнакский райондин Нижний Дженгутай агъа хIуриъ хал угубан. Закир Iугелай ачушуне угая хулади. Пожарникарин команда рукьагунас ме аттивуне уга хулаас якьуд шиникквара гебурин бабра. Учин багулихъас Сергей Меликовара хIа кьимат йине Дагъусттандин къутарчибури йиркIв фай аркьая кардис. Ме кIвал акьуне: диспечерарин диревелдилас асуллу идеф экстренный службабурин кумак хъучадибан тегIдевелра, ЧП-бурин хатIабур чIукь акьубра. Гьер са инсандихъ фикир хъай кканде нае вегIдайи, нае кардихъ фиштти хъучавейчин.
«Нагагь ЕДДС-ди вахттуни учин кар дакьучин, кардин ахир идже хьасттава, хатIалувелра алтухъ хьасе», — пуне региондин хIатти. Ме гъургъуне центрдин пешаку рарихъайра. МебуригI гIая маломобильный инсанара. Ке хIа чугъсагъул Сергей Меликова пуне психологарис. Фас пучин, мебур гьемишанди фаве хатIа хьуттарин, мебурин багу — кIиларин къвалав. Нагагь лазимди аяхаб мебурис чIалун кумак акьас, е дахьучин мебурин бицIиди йиркIв гъушас. Ме руьхIдин цIуппевел э, МЧС-дин психологари специальный военный операцин ишттаракчибурихъай кар аркьагунара. Мисаъ садпе мукьуйил алве психологическая служба», — пуне Сергей Меликова. Iу багулин гьучархьуб кIили гъарегуна Сергей Меликована Александр Куренкова ахттармиш акьуне региондин хIезурвел исан вегIдабурин читинвеларихъди. Дагъусттандин халкьаринра джиларинра хатIасузвел ухIубан кьайдабурин кьадара ягIар акьуне. Алттушу иса Республикайиъ муйцIур гектар джилил цIасад цIа керхьу очагар хьуна уй, 2024-пе иса — дарариъ сагелан и цIа керхьуф. Ме кара кедавайчира кардин хIел читин ве рекъер адава усарихъасра тIабиIетин хьеттин гIуьрар чIукь идевелдира. Мишттин вегIдайи хIа мегIна хъаве беспилотная авиацихъра. «Алттушу иса региондиъ тIабиIетин цIабурар керхьубан сан йицIудтти вартт хьуна уй. Ке ппара мебур рекъер, хьеттар ада усариъ ий хьуф. Мисариъ Российин МЧС-дин авиация ишламиш акьуни. Волонтерарира кумак акьуни. Ме цIабурар кетубарин кьайдабурихъ хъуттурфуна хьин гъавурдиъ архьуне хьудегьен ппара гьалдин технологибур ишламиш акьуб иджи идеф. Гьалдин технология фи э пучин, ме беспилотная авиация э», — кIвал акьуне Александр Куренкова.
Ме чугъсагъул пуне республикайин хIаттис, гьеме курарис ишламиш аркьа беспилотникарин сан алтухъ акьубан суаларихъ йиркIв фай хъучушубан. «Дагъусттан — учин тамашин тIабиIетин шартIар хъая, суварин макан э! Мисаъ тIабиIетин балабуриккесра ккейчIвас хьасттава. Мебур мисаас камра хьасттавыа. Амма хьин ме кардил мугъатти алгъузуна кканде мебурихъас вахттуни хабар аркьай, дембедан хъучавей мебур гьадихьас. Зигьин фай алучIунара кканде инсанарис алтухъ хатIабур дахьас. Гьемиштти идегуна э ягIа хьин ме курарис ке удигь кIил акьуна фикир ирцIанф. Ме джувабдар, читин кардин рекъуьъ хьес ппара кумак ве Российин МЧС-икес. Чугъсагъул хьурай чвас Александр Вячеславович, чун час ирцIан майилдихъас», — пуне ахирахъди Сергей Меликова.
Салихат Малагусейнова
