Дагъусттандиъ, региондин аваданвелдин рекъ 2030-пе исасттегьен арайил акьуная

Дагъусттандин Правительствойин Председатель Абдулмуслим Абдулмуслимова 2-пе апрельди ишттарак акьуне республикайин экономикайинра манзиларин аваданвелдин, Министерствойин коллегин лап хIа мегIракайигI. Ме мегIрака хьуне Махачкала шагьурдиъ, Расул Гамзатован ттуранихъ хъая миллатарин библиотекайиъ.
Премьер-министрди йиркIв алийине, 2025-пе исан социально-экономический аваданвелдихъас ке лазим докладарил, хабди 2026-пе исан арайиъ хIел акьуна ккане суаларин буюрмишара акьуне.

Заседанин кар дархъай, Абдулмуслим Абдулмуслимова, экономикайин министерствойин кар ке хIаф э пуне республикайин аваденвел цIуппе акьубан рекъуьъ. Гьеме социально – экономический сиясатин аваданвелдин рекъуьъ ппара кара акьуна кканде пуне.
«Макроэкономический кьайдабурилди хьес иджвелин динамика аргва. Хьес хIекьдандира гъургъа ахттилатар ая. Мебур э инвестицинра строительствойин кьадарар, хIурин магIишатин сурсатар, базарин шейэрин, курарин хIел, хъара джемеIетин Iуьмурдин хIелра. Налогар завал акьубан кар идже хьуная. Са гIуьфу исан удигьай мин кьадар 700-750 млрд манат ичин, ягIайинг ягъас 1,3 триллион манат хьуная. Ме лап батIар шегьидвел э республика гьер багварихъас авадан хьубан», — пуне премьер-министрди.
Министрарин кабинетин хIаттин чIаларилди республикайин удигь лап хIа суалар гьая макроэкономикайин сакинвел са кьайдайиъ ухIубан, нацпроектарна мегIракабур арайил акьубан. Мебур кIилди лазим э хье халкьарин Iуьмурдин шартIар иджвелихъди духIуба хьуб бадала. Премьер-министр гъургъуне хъара, джалла багвар сад хьуна кар акьубан иджвелихъасра. Гьемиштти кар акьуне пуне алттушу иса республикайин 2030-пе исасттегьен социальная – экономикайин аваданвелдин стратегихъасра. Ме кар бадалди кьабул акьу кIеджари региондин иде – дава кураринра хIуькуматин сиясатинра иджвел арайил акьасе.
«Республикайин экономикайинра манзиларин аваданвелдин министерствойи республикайин социально-экономический курарин арайил аркьа джалла багвар. Ме, ке удигьай, планарин стратегин, миллатарин «прорывной» проектарин, республикайин инвестиционный проектарин, налогарин сиясатин, хъара джуре кураринра кIеджар арайил акьубан. Алттушу иса ме курар бадалди батIарди кар акьуне РД-йин пешакурари. Мебурин садвелдин кардикес хIа кумак хьуне», — пуне коллегин ишттаракчибурис Абдулмуслимова.
Дагъусттандин экономикайинра манзиларин аваданвелдин министр Гаджи Султанова учин докладиъ агвар акьугъилди, Дагъусттандин Минэкономразвитин отчетин иса, чиппин вазифа батIарди кIили файшуне. Республикайин госпрограммабурин нацпроектарин кар давам аркьа.
Министр гъургъуне Республикайин Правительствойин Председательди Халкьдин Собраниъ агвар акьу Отчетихъасра.
Гаджи Султанова ахъакьуне макропоказателарин сур позицибурихъасра. Гьемиштти кIилди республикайин аваданвелдин индексацихъас гъургъучин, ме вартт хьуная 2,7%. ХIурин магIишатин аваданвел вартт хьуная 3,1%, основной капиталин инвестицибур – 26,4%, строительный курарин кьадар – 2,7%. КIилди региондин валовой продуктилди алцучин ме ве 3 процент.
РД-йин Минэкономразвитин кардин са рекъ э аваданвелдис удигь гьая манзиларихъай кар акьуб. Дагъусттандиъ мишттин удигь гьая усар Iуд ая: Каспийскдиъна ДагОгниъ.
2026-пе исан сифтта кIиларис ме манзиларил ая 14 предприятибур (9 – на ТОР «Каспийск», 5 – на ТОР «Дагестанские Огни»), мебури арайил акьуна кардик кихьуная 8 инвестиционный проектар.
Гаджи Султанова пугъилди, «Фабрика производственных процессов» агъа площадка Дагъусттандиъ «Производительность труда» агъа федеральный проектин рамкабуриъ ай арайил акьуная. Ме ягIарвелдин комплекс лазим э кардин рекъ эхIттиятилди кIили файшуб бадалди.
ЯгIайин ягъас проектигI ишттарак аркьа 13 предприяти, ягIарвел йиная мебури региондин командабурин 402 пешакардис.
Ме мегIракайин ахирахъди премьер-министр Абдулмуслим Абдулмуслимова Дагъусттандин Минэкономразвитин зурбавел агвар акьу пешакурарис чугъсагъулдин кIеджар йине. Дагъусттандин Правительствойин Почетная Грамота йине министерствойин хIаттис Гаджи Султановас, хъара мебурин Iу пешакурарис — Айшат Абакаровайисна Аминат Исаковайис.
РД-йин Правительствойин Чугъсагъулдин кIеджар йине: Адильхан Ахмедовас, Сайгид Акиловас, Зайнаб Алиевайис, Тажуттин Михадовас, Маллакурбан Сефикурбановас, Мухаммед Рамазановас, Шуайнат Шахбановайис.
«Устойчивое развитие горных территорий» агъа форумдигI йиркIв фай ишттарак акьубахъас генеральный секретарьдин Чугъсагъулдин кIедж йине — Суварин манзиларин аваданвелдин курарин хIаттис Маллакурбан Сефикурбановас.
Суварин форумдис майил акьубахъас Правительствойин Чугъсагъулдин кIеджар йине Минсельхозпродин, МЧС-ин, Минкультурайин хъара Минтуризмдин пешакурарис.
Абдулмуслим Абдулмуслимова хIа гаф акьуне Дагъусттандин хIаф иде Сергей Меликованра, чугъсагъул пуне министерствойин куратор, садпе вице-премьер Руслан Алиевас, мебурин кIилди коллективдис, кIилиъ Гаджи Султанов ай мебури арайил акьу курарихъас. Гьалдин хабра кардин кьайдайилас алдимиша пуне.

Салихат Малагусейнова